DENKFOUTEN

 

jeFitcoach Ray

1 op 1

Functionele spiertraining

Bronnen

Helder denken, hoe we onszelf voor de gek houden – Suzanne Weusten

De kunst van het heldere denken – Rolf Dobelli Filosofische fitness – Stephen Law

Verborgen verleiders – Jaap van Ginneken

 

Denkfouten

Denkfouten voorkomen

Hierbij een artikel van jefitcoach voor een gezonde kritische houding en het stellen van veel vragen. Het voorkomen van denkfouten is ook handig om marketing en sales tactieken beter te doorzien, zodat je als consument meer controle krijgt over wat je wel en niet koopt.

 

Wat is een denkfout?

Een denkfout, ook wel cognitieve fout of redeneerfout, is een irrationele, foutieve gedachtegang die een vertekend zelfbeeld in stand houdt of versterkt. Het is een redenering of drogreden die niet klopt, maar wel aannemelijk lijkt.

 

Confirmation bias, ‘Waarom we altijd gelijk hebben’

De menselijke neiging om informatie te zoeken of te filteren die onze opvattingen bevestigt, staat in de psychologie bekend als de ‘confirmation bias’. Wie zich concentreert op zijn eigen gelijk, kan essentiële informatie missen. Sta dus open voor alternatieve standpunten. Als je echt gelooft dat koolhydraten slecht zijn, zoek dan naar artikelen en bewijs voor het tegenovergestelde. Probeer kritisch naar bestaande opvattingen te kijken. Ga niet telkens bevestiging zoeken voor je eigen verwachtingen, maar stel je mening bij als de feiten daarom vragen. ‘Voortschrijdend inzicht’ heet dit.

 

Social proof

Als miljoenen mensen iets doms beweren, wordt het daarom nog geen waarheid! Stel je bent op weg naar de sportschool. Op de hoek van de straat kom je een groep mensen tegen, die allemaal naar de hemel staan te kijken. Zonder erbij na te denken kijk jij ook omhoog. Waarom? Social proof. Reclame maakt systematisch gebruik van ons zwak voor Social proof. Dit werkt het beste in een onoverzichtelijke omgeving, bijvoorbeeld met veel gezondheidsproducten zonder duidelijke voor- en nadelen, waarin mensen zoals jij en ik voorkomen. Wantrouw bedrijven die beweren dat hun product het best wordt verkocht. Waarom zou een product dan beter zijn? Uitspraken die vragen je hele leven om te gooien, zoals sportvasten en diëten met maaltijdvervangers, blijken meestal redeneringen die allang zijn verworpen.

 

Waarom je tegenover autoriteiten geen respect moet tonen

Je doet een beroep op autoriteit als je blindelings dingen aanneemt van mensen, omdat ze stapels diploma’s hebben, een bekende persoonlijkheid zijn of veel status bezitten. Je gaat er dan automatisch van uit dat alles wat die persoon zegt waar is. Echter, of een stelling wel of niet klopt, heeft niets te maken met de persoon die de stelling maakt. Dat autoriteiten vaak aantoonbaar fout zitten, is maar één probleem. Vergissen is menselijk. Artsen bijvoorbeeld zijn ook maar mensen. Ernstiger is het feit dat we in aanwezigheid van een autoriteit ons zelfstandig denken neigen te verliezen. We zijn tegenover meningen van experts veel minder sceptisch dan tegenover meningen van anderen. Je kunt deskundigen beter proberen uit te dagen. Hoe kritischer je tegenover autoriteiten staat, des te vrijer je bent.

 

Een voorbeeld van kritisch denken en vragen stellen

Stel dat iemand, wel of niet via een bedrijf, zegt dat zuivel ongezond is. Dan ligt de bewijslast bij de persoon die de claim maakt. Je begint dan met vragen te stellen aan de persoon of instelling die de claim maakt. Waarom is zuivel ongezond? Zijn er studies over beschikbaar? Hoe zijn de studies opgezet? Zijn deze onderzoeken genoeg voor een definitieve conclusie? Wat is je definitie van gezond en ongezond? Is er onderzoek waaruit blijkt dat zuivel goed is? Als dit zo is, waarom zeg je daar niets over? Is er iets dat jou kan overtuigen dat zuivel gezond is? Als er onderzoeken zijn die laten zien dat zuivel niet ongezond is, verander je dan van standpunt? Zo nee, waarom niet?

 

Stel dat de persoon, die de claim maakt, 100% bij zijn standpunt blijft. Ook als blijkt dat er duizenden studies zijn die de claim verwerpen. Welke rol speelt ‘confirmation bias’? Waarom gaan alle alarmklokken nu af? Jammer genoeg zijn er veel mensen die alles doen om hun gelijk te krijgen. Waarom vertrouw je de persoon of de bron eigenlijk? Alleen als het om informatie over voeding of training gaat, of ook in andere gevallen? Probeer eerlijk tegenover jezelf te blijven en stel telkens weer nieuwe vragen.

 

Conclusie

Wees sceptisch! Zoek mensen die bereid zijn van standpunt te veranderen en niet meteen beginnen met de conclusie. Probeer zoveel mogelijk open, relevante vragen te stellen. Wees je bewust van denkfouten. Een kritische houding voor een betere gezondheid begint bij jezelf.

 

 

 

 

 

 

 

Kvk-nummer 57561397 | jeFitcoach Functional training | Triodos Bank NL57 TRIO 0197 623514